Lenin: Marxismoa eta proudhonismoa auzi nazionalean

Lenin:

Marxismoa eta proudhonismoa auzi nazionalean

Demokrata burgestxikiek ez bezala, Marxek aldarrikapen demokratiko guztietan salbuespenik gabe ikusten zuen, ez gertakari absolutu bat, baizik-eta herri masen borrokaren adierazpide historiko bat, burgesiak zuzendurikoa feudalismoaren aurka. Ez dago horien artean aldarrikapen bakar bat ere ezin izango litzatekeena erabili, eta zenbait egoeretan erabilia izan ez dena, burgesiak langileak engainatzeko. Zentzu horretan demokrazia politikoaren aldarrikapen bat azpimarratzea, hau da, nazioen autodeterminazio eskubidea, gainontzekoei kontrajartzeko, ikuspuntu teorikotik guztiz faltsua da. Praktikan, proletalgoak bere independentzia politikoa mantendu dezake soilik aldarrikapen demokratiko guztien aldeko borroka — errepublikarena baztertu gabe— burgesia boteretik kentzearen aldeko borrokaren menpe jarriz.

Bestalde, proudhonzaleek ez bezala, auzi nazionala “ukatzen” dutenek “iraultza sozialaren izenean”, Marxek, herrialde aurreratuetako proletalgoaren klase borrokaren interesak gehienbat kontuan harturik, internazionalismoaren eta sozialismoaren funtsezko printzipioak nabarmentzen zituen lehen mailan: Beste herri batzuk zapaltzen dituen herria ezin da askea izan. Hain zuzen ere alemaniar langileen mugimendu iraultzailearen ikuspuntutik, Marxek eskatzen zion 1848an Alemaniako demokrazia garaileari alemanek zapaldutako herrien askatasuna aldarrikatzea eta gauzatzea. Hain zuzen ere langile ingelesen mugimendu iraultzailearen ikuspuntutik, Marxek eskatzen zuen 1869an Irlanda Ingalaterratik askatzea, honako hau erantsiz: “nahiz-eta askatu ondoren federaziora heldu”. Soilik aldarrikapen hori eginez hezitzen zituen Marxek benetan langile ingelesak jarrera internazionalista batean. Soilik era horretan arazo historiko horren irtenbide iraultzailea kontrajarri ahal izan zuen oportunisten aurrean, erreformismo burgesaren aurrean, gaurdaino, mende erdi beranduago, irlandar “erreforma” burutu ez duena. Soilik era horretan defendatu ahal izan zuen Marxek —kapitalaren apologisten, nazio txikien sezesio-askatasunaren izaera utopiko eta eginezinaz, eta kontzentrazioaren izaera aurrerakoiaz (bai politiko bai ekonomikoaz)  orro egiten dutenen aurrean— kontzentrazio horren izaera aurrerakoia modu ez inperialista baten bidez, eta nazioen elkarren arteko hurbiltzea, ez indarraren bitartez, baizik-eta herrialde guztietako proletarioen bategite librearen bitartez. Soilik era horretan kontrajarri ahal izan zuen Marxek —arazo nazionalen irtebidearen alorrean baita ere— masen ekintza iraultzailea nazioen arteko eskubide berdintasunaren eta autodeterminazioaren aldarrikapenen aitortza erretorikoen eta sarri itxurakeriz egindakoen aurrean. 1914-1916ko gerra inperialistak eta itxurakeri oportunistaren eta kautskiarraren Augias-en zalditegiek, gerra honek agerian utzi dituenak, Marxen politikaren zuzentasunaren baieztapen nabarmena dira, zeina erakusbide izan behar duen herrialde aurreratu guztientzat, horietako bakoitzak beste nazio batzuk zapaltzen dituelako gaur egun.

—Vladimir Ilitx Ulianov, LENIN. Iraultza sozialista eta nazioen autodeterminazio eskubidea (1916)

Donostia, Gipuzkoa: komunistak manifestazio batean errepublika kapitalistaren garaian