 |
| ICA, milizia sindikala |
1916ko IRLANDAR ALTXAMENDUAREN OHOREZ
(Lehenengo zatia)
 |
| James Connollyren liburua euskaraz |
Duela 75 urte, 1916ko apirilaren 24ean, mila matxino
baino gutxiagoko talde batek Dublingo kaleak hartu zituen, Britaniar Inperioa
gerran zen bitartean, irlandar errepublika independente bat sortzeko helburua
zutelarik. Irlandar Boluntarioena zen talderik handiena, Irlandar Anaitasun
Errepublikarreko (IRB) konspiratzaile fenianoen eragina zuen indar burges-txiki
nazionalista bat. “Pazko altxamendua” bezala ezagutua izan denaren beste partaide
bat ICA Irish Citizen Army izan zen, 150 bat lagunekin, James Connolly
sozialista iraultzailea euren buruzagi zelarik. ICA 1913an sortu zen langile
defentsa guardia gisa eskirolei aurre egiteko, ugazabek Dublingo Lockout-a
burutu zutenean. Garai hartan, James Connolly Jim Larkin-ekin batera izan zen
Irish Transport & General Workers Union heroikoaren buruzagitzan.
Bost egunen ostean matxinada zapaldua izan zen,
eta hurrengo bi asteetan atxilotutako buruzagiak hilarazi zituzten britaniar
agintari militarrek. Horietako hamalau erail zituztenean, amaiera zela uste
zen, baina Independent egunkaritik, William Martin Murphyren, 1913an ugazaben
buruzagi zenaren agerkaritik, ulu egin zen Connollyren odola eskatuz, eta
maiatzaren 12an Kilmainham Gaol-en tiroz exekutatu zuten.
Leninek Pazko Altxamendua matxinada
antiinperialista zilegi bat bezala defenditu zuen eta auzi nazionalean “gure ikuspuntu teorikoen ikasgai izan behar
duela” aldarrikatu zuen. Karl Radek-ek “putsch” gisa deskribatzea gogorki gaitzetsi
zuen:
Nous serions de piètres
révolutionnaires, si, dans la grande guerre libératrice du prolétariat pour le
socialisme, nous ne savions pas tirer profit de tout mouvement populaire
dirigé contre tel ou tel fléau de l'impérialisme, afin d'aggraver et
d'approfondir la crise. Si nous nous mettions, d'une part, à déclarer et
répéter sur tous les tons que nous sommes "contre" toute oppression
nationale, et, d'autre part, à qualifier de "putsch" l'insurrection
héroïque de la partie la plus active et la plus éclairée de certaines classes
d'une nation opprimée contre ses oppresseurs, nous nous ravalerions à un niveau
de stupidité égal à celui des kautskistes.
—Lenin, Bilan d'une discussion sur le droit des nations à
disposer d'elles-mêmes (1916)
Leninen ustez orduan, Dublingo gertaerak gerra
inperialistak zabaldutako prozesu iraultzailearen parte ziren. Sozialista izena
duintasunez eramateko gai izateko Altxamendua defenditu behar zen eta honek,
noski, inperialismoaren babesle sozialdemokraten aurka gogor jotzea esan nahi
zuen.
In honour of the 1916 Eastern Rising (Workers
Hammer 123) idatzian oinarrituan
 |
| Hilabete batzuren ondoren sovietar goldeak eta izarrak jaioko ziren |
