Engels: "Elizak doktrina iraultzaile guztiak heresia bihurtzen zituen"

Friedrich Engels

Erdi Aroa oinarri primitibo batetik garatu zen. Antzinako zibilizazioa, filosofia zaharrak, politika eta jurisprudentzia lurperatu zituen gauza guztiak hasieratik bertatik berriro altxatzeko. Birrindutako Mundu zahar horretatik hartu zuen gauza bakarra kristautasuna eta beren zibilizazio guztia galduta zuten hiri erdi suntsitu apur batzuk izan zen. Ondorioz, garapenaren atal goiztiar guztietan gertatu ohi den bezala, apaizen esku geratu zen hezkuntza intelektualaren monopolioa, eta hezkuntzak berak funtsean izaera teologikoa hartu zuen. Apaizen esku, politika eta jurisprudentzia, gainerako zientzia guztiak bezala, teologiaren adarrak baino ez ziren eta honek dituen printzipio berberak ezarri zitzaien. Elizaren dogmak, aldi berean, axioma politiko bilakatu ziren; eta Bibliaren testuak legearen balioa jaso zuten edozein epaitegiren aurrean. Legelarien estamentu berezia sortu zenean ere, jurisprudentzia teologiaren zaintzapean egon zen denbora luzez. Eta teologiaren nagusitasun hori jarduera intelektualaren arlo guztietan zen, aldi berean, Elizak hartzen zuen lekuaren halabeharrezko ondorio, erregimen feudalaren sintesi eta baiespen izatearen kausaz.

Bistan da, egoera horretan, feudalismoaren aurka adierazitako edozein eraso orokor, eta bereziki Elizaren aurkako erasoak, doktrina iraultzaile guztiak —sozialak eta politikoak—heresia teologiko bihurtzen zituela. Ezarritak zeuden harreman sozialak erasotzeko beren aureola santua deusezteko beharra zen.

Feudalismoaren aurkako oposizio iraultzailea Erdi Aro guztian zehar agertu zen. Mistizismoaren, heresia nabarmenen edo altxamendu armatuaren itxura hartzen du, garaiaren baldintzen arabera. […]

Hirietako heresia, Erdi Aroko benetako heresia ofizial, apaizen aurka zuzenduta zegoen gehienbat, euren aberastasuna eta jarrera politikoa erasotuz.

—Friedrich ENGELS;  Der deutsche Bauernkrieg (Nekazarien Gerra Alemanian),1850

Kein friede mit dem kapitalismus! Für den kommunismus